Welke soorten rijst zijn er en wat doe je ermee in de keuken?
Geef ons maar rijst!
Voor het grootste deel van de wereldbevolking is rijst de belangrijkste voedingsbron. Het lijkt misschien een erg eenvoudig ingrediënt, maar dat is het niet. Tijd dus om deze korrels onder de loep te nemen.
Hoe wordt rijst geteeld?
Van Spanje over India tot Argentinië: rijst wordt op verschillende plaatsen ter wereld geteeld. Het groeit in warme, vochtige klimaten en wordt verbouwd in overstroomde velden, de bekende rijstterrassen. Zowat een week na het zaaien steken de eerste plantjes hun kopje boven water. Héél belangrijk in het groeiproces: de plant moet altijd met haar wortels in het water staan, daarom wordt er bijna wekelijks water toegevoegd. Zodra de aren goudkleurig zijn, laat de boer het water opdrogen en wordt de rijst geoogst, gedroogd en door een rijstmolen gehaald om te pellen. Het overgrote deel van de rijst wordt gegeten op de plek waar hij geteeld wordt, de rest is bestemd voor export.
Hoe kook je de perfecte rijst?
Culiredactrice Sofie testte zes verschillende methodes voor je uit. Een van de methodes kreeg een dikke 10 op 10. Benieuwd welke? Bekijk haar filmpje!
Lees verder onder de video
Welke soorten rijst zijn er?
Sushirijst
De kleine ronde korrel van deze kleefrijst bevat veel zetmeel en is dus ideaal voor sushi, dimsum en Aziatische desserts. Sushirijst spoel je eerst tot het water helder is, dat verwijdert het zetmeel en zorgt voor een glanzende, kleverige korrel. Japanners laten de rijstkorrels dan nog 2 uur wellen, waardoor ze extra volume krijgen en de harde kern al wat zacht wordt.
Daarna wordt de rijst afgedekt gekookt volgens de aanwijzingen op de verpakking. Reken voor 4 personen op 400 gram rijst en 475 milliliter water, beduidend minder dus dan bij andere soorten. Roer zeker niet tijdens het koken! Neem de rijst van het vuur en laat hem 10 minuten afgedekt rusten. Om sushi te maken voeg je nog rijstazijn toe, dat zorgt voor die typische smaak. Als de rijst op kamertemperatuur is, is hij perfect om te rollen. Bevochtig eerst nog even je handen lichtjes met rijstazijn. Het typische handgeklap in Japanse restaurants is dus geen vraag om applaus, op die manier klapt de chef de overtollige azijn van zijn handen.
Rode rijst
Rode rijst koop je in de biowinkel of gespecialiseerde Aziatische supermarkt. De rijst wordt geteeld rond de Himalaya, maar ook in de Camargue in Zuid-Frankrijk. Rode rijst heeft een volle, nootachtige smaak en bevat meer vezels en mineralen dan witte rijst, het zilvervliesje zit namelijk nog rond de korrel. De kleur komt van de natuurlijke pigmenten in de korrel en schittert extra in – lauwe – salades en Aziatische bowls. Spoel ’m op voorhand en kook 1 kopje rijst in 2 koppen water. Laat de rijst een halfuur op een zacht vuur garen. Ook na het koken behouden de korrels hun stevige bite.
Thaise rijst of jasmijnrijst
Thaise rijst of jasmijnrijst is een van de populairste soorten. De langkorrelige rijst is luchtig en niet te droog, met een lichtzoete geur. Lekker bij curry’s en ideaal om voorgekookt even te bakken.
Spoel de rijst voor het koken en voeg 1,5 keer zoveel water toe. Laat hem afgedekt op een zacht vuur koken volgens de aanwijzingen op de verpakking en roer niet. Laat hem even rusten en maak de kleverige korrels dan voorzichtig los met een vork. In Nederland vind je ook pandanrijst, Thaise rijst met extracten van de pandanplant om de typische geur en smaak nog te versterken.
Risottorijst
Deze ronde Italiaanse rijstkorrels bevatten veel zetmeel, waardoor ze extra veel vocht absorberen zonder papperig te worden. De korrels krijgen zo die typische romige structuur, terwijl de binnenkant al dente blijft. Arborio en carnaroli zijn de bekendste soorten en worden verbouwd in de immense Po-vlakte, ‘de rijstschuur van Italië’. In het voorjaar wordt de vlakte onder water gezet en wordt er gezaaid, in september wordt de rijst geoogst en gepolijst. Je hoeft hem niet vooraf te spoelen.
Benieuwd hoe je de perfecte risotto maakt? Bekijk dan hieronder het filmpje!
Lees verder onder de video
Zilvervliesrijst of bruine rijst
In tegenstelling tot bij bijvoorbeeld jasmijnrijst wordt bij bruine rijst enkel de harde buitenlaag verwijderd en blijven het zilvervliesje en de kiem behouden. Dat zorgt niet alleen voor een heerlijke nootachtige smaak, maar biedt ook veel gezondheidsvoordelen. Zilvervliesrijst is rijk aan vezels en geeft langer een verzadigd gevoel. Spoel de rijst, gebruik 1 deel rijst op 2 delen water en gaar hem een halfuur op een zacht vuur. De korrel blijft stevig en droogt minder snel uit. Perfect om te mealpreppen!
Basmatirijst
Basmatirijst en jasmijnrijst lijken erg op elkaar, maar basmatikorrels zijn iets harder van structuur en minder kleverig. Het woord basmati betekent geurig in het Hindi en na het koken ruik je meteen een nootachtig aroma. De elegante, lange korrels zijn ideaal voor een curry of pilav. In India weekt men de korrels eerst 20 minuten in koud water, waardoor ze langer worden en je een nog luchtiger resultaat krijgt.
Paellarijst
Qua looks lijkt paellarijst erg op risottorijst, maar er zijn opmerkelijke verschillen. De korte ronde korrels absorberen tot drie keer hun volume aan vocht zonder uit elkaar te vallen, maar het blijven losse korrels en ze zijn niet romig zoals risotto. In een klassieke paella wordt niet geroerd zoals in een risotto, waardoor de rijst extra stevig blijft. Bomba is de koning van de paellarijst en wordt geteeld in Valencia, de streek waar de klassieke paella voor het eerst op de kaart werd gezet. De korrels zwellen tijdens het garen in de breedte, waardoor ze bijna rond worden, zoals een bom, vandaar de naam.
Zin om de perfecte paella te maken? Ook daar hebben we een filmpje voor!
Lees verder onder de video
Meergranenrijst
Meergranenrijst is geen aparte rijstsoort, maar een mix van verschillende soorten: witte en zilvervliesrijst, aangevuld met wilde rijst. De wilde rijst is de belangrijkste toevoeging. Wilde rijst is namelijk geen échte rijstsoort, maar wel een watergras met lange donkere korrels die op rijst lijken. Wilde rijst heeft een stevige structuur en een nootachtige smaak en is rijk aan vezels en antioxidanten. De korrels barsten open als ze gaar zijn. Het is de perfecte aanvulling in deze rijstmix voor een gezonde, stevige maaltijd.
Haverrijst
De van nature glutenvrije haverrijst is geen echte rijstsoort, maar wordt wel verkocht als gezond en voedzaam alternatief. De gebroken haverkorrels lijken qua vorm op rijst en kun je ook op dezelfde manier bereiden. Haverrijst is volkoren, romig en nootachtig van smaak en heeft een chewy structuur, net zoals havermout. Haverrijst kun je in zowel hartige als zoete recepten gebruiken.
Waarom zijn er zoveel verschillende rijstsoorten?
Net omdat rijst over héél de wereld groeit in verschillende klimaten en in verschillende keukens gebruikt wordt, zijn er erg veel soorten. Een romige risottorijst die in Italië wordt geteeld, kun je dus niet vergelijken met de lange luchtige korrels die in Aziatische bereidingen wordt gebruikt. Wat maakt de rijstkorrels zo verschillend?
- De lengte van de korrel: lange korrels blijven luchtig, kortere korrels worden vaster tijdens het garen.
- De hoeveelheid zetmeel in de korrel: dit bepaalt de textuur van het gerecht.
- De aroma’s: sommige soorten bevatten natuurlijke geurstoffen, zoals jasmijnrijst.
- De manier waarop de rijstkorrel bewerkt wordt: bij zilvervliesrijst worden het vliesje en de kiem niet verwijderd, witte rijstkorrels daarentegen zijn vaak glad gepolijst. Dit bepaalt ook de voedingswaarde van de rijst.
Volg ons op Facebook, Instagram, Pinterest, YouTube en schrijf je in op onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes!
